Tehlike belirleme ve risk değerlendirmesi usulü

İşverenin unvanı​

Onaylayan Onaylayan kişinin görevi​: __________ / Onaylayan kişinin adı soyadı​ / · Onay tarihi · No Belge numarası​

6331 m.10 ve Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği temelinde Kapsamdaki işyerleri, alanlar ve faaliyetler​ kapsamındaki yer ve faaliyetlerde uygulanır. İşveren kaynakları sağlar, önlem kararlarını uygular ve izler. Koordinatör Koordinatörün adı soyadı​, Görev / unvan​. Ekip üyeleri ve görevleri: Ekip üyeleri, nitelikleri ve görevleri​.

Değerlendirme ekibi işveren/vekili, işyerinde İSG hizmetini yürüten uzman ve hekimler, çalışan temsilcileri, destek elemanları ile işyerinin birimlerini temsil eden ve süreçler/riskler hakkında bilgili çalışanları kapsayacak şekilde mevzuata uygun kurulur. Dışarıdan uzman desteği bu katılımın yerine geçmez. Risk değerlendirmesi ekibi ile eşik koşullarına tabi İSG kurulu farklı yapılardır.

İşyeri ekibinin hazırlığı ve saha paylaşımı: İşyeri ekibinin hazırlığı ve saha paylaşımı​. Eksik uzmanlık veya ölçüm imkânı varsa dış destek sağlanır; yalnız masa başında liste doldurulmaz.

Önce işyerinin binaları, birimleri, çalışan grupları, görevleri ve faaliyetleri listelenir. Olağan üretim/hizmet yanında temizlik, bakım, ayar, arıza, yük taşıma, ziyaretçi ve alt işveren faaliyetleri ile acil durumlar incelenir. Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanların özel ihtiyaçları dikkate alınır; sağlık ayrıntıları herkese açık risk listesine aktarılmaz. Ekip risk değerlendirmesi öncesinde ekipman talimatlarını, kimyasal güvenlik bilgilerini, ölçüm ve sağlık gözetiminden gerekli anonim bilgileri, kaza ve ramak kala kayıtlarını, çalışan önerilerini toplar. Çalışanlarla görüşür ve işi yerinde izler; yazılı prosedür ile gerçek uygulama arasındaki farkı kaydeder. Her tehlike için kaynak, olası olay, zarar ve etkilenen kişiler açık yazılır. Mekanik ve trafik tehlikeleri, düşme, elektrik, sıcaklık, gürültü/titreşim, kimyasal ve biyolojik maruziyet, yangın/patlama, ergonomi, iş yükü ve çalışma organizasyonu araştırılır. Liste kapalı değildir. Aynı kaynaktan farklı sonuçlar doğuyorsa senaryolar ayrı değerlendirilir. Yeni işe başlamadan önce değerlendirme yapılır. Giriş yolları, ortak alanlar, birimler arası etkileşim ve aynı yerde çalışan farklı işverenlerin tehlikeleri birlikte ele alınır. “Kaza olmadı” veya “ofis işi” tek başına risk bulunmadığı sonucu doğurmaz. Ekip çalışması ayrıca toplantı tutanaklarıyla düzenlenir. Koordinatör saha görevlerini, kayıt sorumlusu belge akışını izler. Görüş ayrılıkları ve veri eksikleri yazılır; risk sırf oylamayla düşük gösterilmez. İç toplantı düzeni, yönetmeliğin ekip bileşimi ve belge imzaları gereklerini değiştirmez.

Olasılık ve şiddetin çarpımına dayalı matris kullanılır; ekip aynı puanı aynı ölçüte göre vermek için önceden örnekleri görüşür.

Bu 3 × 3 ölçek işyerinin seçtiği yerel yöntemdir; devletçe bütün işlere zorunlu tutulmuş bir puanlama sistemi değildir. Özel tehlikeler için gereken teknik değerlendirmelerin yerine geçmez.

Olasılık ve şiddet ayrı gerekçelendirilir. Kaza kaydı bulunmaması tek başına düşük risk kanıtı değildir. Belirsizlikte koruyucu yaklaşım uygulanır ve eksik bilgi tamamlanır.

Risk = olasılık × şiddet. 1–2: önlemleri sürdür ve izle; 3–4: azaltma planı ve geçici tedbir belirle; 6–9: etkilenen işe başlama veya işi sürdürme, önce riski azalt. Ölüm/ağır zarar olasılığı bulunan 3 puanlı senaryo da korumaların ayrıca belgeli incelenmesini gerektirir. Bu karar kuralları işyerinin koruyucu yöntemidir; puan hiçbir kanuni zorunluluğu kaldırmaz. Ciddi ve yakın tehlikede sayısal eşik beklenmez.

Mevcut önlemlerin sahada varlığı ve çalışır durumda olduğu kanıtlanır. Puanın yanında kullanılan veri ve varsayım yazılır; ölçüm gereken yerde tahmin ölçümün yerine geçmez.

İşyerine özgü ek kayıtlar: İşyerine özgü risk kayıtları​.

Önlemler sırasıyla tehlikeyi ortadan kaldırma, daha az tehlikeli süreç veya maddeyle değiştirme, kaynağında teknik/toplu koruma ve güvenli iş organizasyonu yönünde seçilir. KKD kalan risklere göre tamamlayıcıdır. Sorumlu, bütçe ve süre yazılır; sadece sipariş veya plan hazırlanması riski düşürmüş sayılmaz. Uygulama ve etkililik doğrulandıktan sonra kalan risk yeniden değerlendirilir. Çalışanın imzası tehlikeli koşulları kabul veya işverenin sorumluluğunu kaldırma anlamına gelmez.

Güvenli işe başlama / devam ölçütleri ve yetkili kişiler: Güvenli işe başlama / devam ölçütleri​. Ciddi tehlikede etkilenen alan güvenli biçimde sınırlandırılır, çalışanlar uyarılır ve işveren haberdar edilir. Yeniden başlama için fiilî önlemler ve yeniden değerlendirme belgelenir; kanuni çalışmaktan kaçınma hakları korunur.

Belgede işveren/işyeri adı ve adresi, ekibin ad ve görevleri ile ilgili uzman/hekim belge bilgileri, tarih ve geçerlilik, değerlendirilen birimler, tehlikeler, yöntem, risk öncelikleri, önlemler, süreler ve uygulama sonrası değerlendirme bulunur. Yönetmelik uyarınca sayfalar numaralandırılır, değerlendirenlerce paraflanır ve son sayfa imzalanır; elektronik hazırlama/saklama imkânı belge bütünlüğü ve imza gereklerini ortadan kaldırmaz.

Değerlendirme çok tehlikeli işyerlerinde en geç iki, tehlikeli işyerlerinde dört, az tehlikeli işyerlerinde altı yılda bir yenilenir. Taşınma, bina değişikliği, teknoloji/madde/ekipman veya üretim yöntemi değişikliği, kaza/meslek hastalığı/ramak kala, maruziyet sınırı değişikliği, ölçüm veya sağlık gözetimi sonucu ve yeni dış tehlike gibi durumlarda etkilenen kapsam beklenmeden yeniden değerlendirilir.

İşyerinin daha sık gözden geçirme takvimi: İşyeri gözden geçirme takvimi​. Sürüm, saha kanıtı ve planların saklanması: Sürüm ve kanıtların saklama düzeni​. Eski sürüm kaybolmadan yenisi ilişkilendirilir. Ayrı görüş belgesi eklenmemiştir; mevzuatın gerektirdiği çalışan temsilcisi katılımı ve bilgilendirme yine sağlanır. Çalışanlara kendi işleriyle ilgili tehlikeler ve uygulanacak önlemler işe başlamadan açıklanır. Anlaşılmayan konular yeniden gösterilir.

Süre değişikliği gerekçesi ve geçici önlemler işverence değerlendirilir; güvenli olmayan faaliyet yalnız yeni tarih yazılarak sürdürülmez.

İmza, tehlikeyi kabul veya işvereni sorumluluktan kurtarma belgesi değildir.