İşyeri çalışma kuralları

İşverenin unvanı​ · Belge Belge numarası​, Belge tarihi · Yürürlük Yürürlük tarihi

Kurallar, 4857 sayılı Kanun kapsamındaki iş ilişkilerinde uygulanır; farklı özel mevzuata tabi çalışanlar için ayrıca uyarlanır. Kanun, toplu iş sözleşmesi ve geçerli bireysel sözleşmenin daha koruyucu hükümleri saklıdır. İşe girişte gerekli kimlik ve görev belgeleri alınır, özlük dosyası kurulur; gereksiz aile veya sağlık bilgileri talep edilmez. Yazılı sözleşmenin zorunlu olduğu durumlar gözetilir; bu kurallar sözleşmenin yerine geçmez. Çalışana ilgili belgeler ve işyeri kuralları anlaşılır şekilde verilir. İç işe başlatma kararı SGK bildirimi sayılmaz. Deneme koşulu işe girerken kararlaştırılır; kural olarak iki ayı, toplu iş sözleşmesiyle dört ayı aşamaz. Deneme ücret ve sigorta yükümlülüğünü kaldırmaz. Göreve uygun eğitim, ekipman ve gerekli sağlık değerlendirmesi tamamlanmadan çalışan tehlikeli işe yönlendirilmez.

Çalışan kararlaştırılan işi özenle yapar, hukuka uygun talimatlara ve güvenlik kurallarına uyar, araçları korur, tehlike ve arızaları bildirir. İşveren iş, araç ve güvenli koşulları sağlar; eşit davranma, zamanında ücret, sosyal güvenlik, dinlenme ve kişisel veri yükümlülüklerini yerine getirir. Taciz, ayrımcılık, şiddet ve hak aramaya karşı misilleme kabul edilmez. Yöneticiler görev ve yetki sınırlarında hareket eder. Çalışanların temsil, sendikal faaliyet, kanuni başvuru ve ciddi/yakın tehlikede korunma hakları kısıtlanmaz.

Esas düzen haftada beş çalışma günü ve iki dinlenme günüdür. Günler, başlangıç ve bitiş saatleri, ara dinlenmeleri: Çalışma günleri, saatleri, aralar ve tatil​. Genel haftalık süre en çok 45 saattir; daha kısa sözleşme süreleri uygulanır. Günlük 11 saat sınırı ve özel iş/grup sınırları gözetilir. Kanuni koşullar dışında denkleştirme yapılamaz; eksik kayıt fazla çalışmayı ortadan kaldırmaz. Fiilî çalışma, ara dinlenmesi, izin ve diğer yokluklar dayanaklarıyla kaydedilir. Görevliler ve kayıt yöntemi: Çalışma süresi kayıt yöntemi ve sorumluları​. İşverenin yaptırdığı çalışma, yalnız ön izin formu eksik diye kayıtsız bırakılmaz. Sırf mesai takibi amacıyla yüz veya parmak izi gibi biyometrik veri kullanılmaz; uygun kart, kod veya imzalı kayıt yöntemleri tercih edilir. Fazla çalışma gerekli onay ve sınırlara uygun planlanır; genel yıllık sınır 270 saattir. Haftada 45 saati aşan çalışma için saat ücretinin yüzde 50 artırımı; sözleşmedeki daha düşük haftalık süreyi aşıp 45 saate kadar olan fazla sürelerle çalışma için yüzde 25 artırımı uygulanır. Kanuni koşullarla serbest zaman seçimi ve özel yasaklar saklıdır. Ulusal bayram/genel tatil, hafta tatili ve gece çalışmasının özel hükümleri ayrıca uygulanır.

Günlük çalışma dört saat veya daha azsa en az 15 dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadarsa en az 30 dakika, yedi buçuk saati aşıyorsa en az bir saat ara dinlenmesi verilir. Genel olarak ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz; fiilen çalışma yaptırılan süre doğru kaydedilir. Yedi günlük zaman diliminde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili sağlanır. Bir yıllık hizmetten sonra yıllık ücretli izin, kıdeme göre 1–5 yıl dahil en az 14, 5 yıldan fazla ve 15 yıldan az 20, 15 yıl ve üzeri 26 gündür. 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü için en az 20 gün uygulanır; özel işlere ilişkin ek haklar saklıdır. Hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil günleri izin hesabına katılmaz. İzinlerden vazgeçilemez. Bölünme tarafların anlaşmasıyla ve bir bölümü en az 10 gün olacak şekilde yapılır; izin kaydı tutulur. Yıllık izin ücreti izne başlamadan önce ödenir veya avans verilir. Analık, süt, hastalık ve diğer kanuni izinler kendi koşullarıyla uygulanır; yıllık izne keyfî mahsup edilmez. Ek haklar ve işyeri usulü: Ek izinler ve izin kullanım usulü​.

Ödeme günleri: Ücret ödeme günleri​; ücret en geç ayda bir ödenir. Kanuni asgari tutarlar, sözleşme ve toplu sözleşme hükümleri korunur. Zorunlu banka ödeme kuralları uygulanır. Ücret hesap pusulasının teslim yöntemi: Ücret hesap pusulasının teslim yöntemi​. Pusulada dönem, ödeme günü, ek ödemeler ve bütün kesintiler ayrı gösterilir. Ücret güncelleme ve varsa sözleşmesel artış yöntemi: Ücret güncelleme ve sözleşmesel artış yöntemi​. Genel bir otomatik enflasyon endekslemesi taahhüdü yalnız bu başlıktan doğmaz; mevcut sözleşme ve toplu sözleşme yükümlülükleri sürer. Kesinti ve mahsup yasal dayanak, sınır ve usule tabidir.

Teşvik ve prim usulü: Teşvik ve prim usulü​. Başarı ölçütleri açık, eşit ve denetlenebilir uygulanır; doğmuş ücret keyfî geri alınmaz. İhlal iddiası somut olay ve delillerle incelenir; çalışan bilgilendirilir ve uygulanabilir savunma usulü işletilir. Tedbir ölçülü olmalı, kanuna ve sözleşmeye dayanmalıdır. Bu kurallar yeni bir otomatik fesih veya ceza sebebi oluşturmaz. Ücret kesme cezası ancak 4857 m.38 ve sözleşme koşullarıyla uygulanabilir; sıradan işletme geliri olarak tutulamaz. Bu belge tek başına böyle bir kesintiye yetki vermez.

Esaslı çalışma koşulu değişikliği yazılı bildirilir; 4857 m.22 uyarınca altı işgünü içinde yazılı kabul edilmeyen değişiklik çalışanı bağlamaz. Geçmişe etkili ağırlaştırıcı uygulama yapılmaz. Gerekli fesih neden, bildirim, savunma ve iş güvencesi kuralları ayrıca değerlendirilir. İşten ayrılırken ücret ve doğmuş haklar hesaplanır, gerekli belgeler ve bildirimler tamamlanır. Eşya devrinde eksiklik bulunması alacakları veya belge teslimini keyfî durdurmaz. Çalışanın kanuni arabuluculuk ve yargı yolları saklıdır. İlgili düzenlemeler: İlgili işyeri düzenlemeleri​. Yeni sürümler çalışanlara bildirilir; teslim imzası zorunlu yazılı kabul veya ibra yerine geçmez. Onaylayan Onaylayan kişinin görevi​: __________ / Yetkili temsilcinin adı soyadı​ /; yetki dayanağı Onay yetkisinin dayanağı​.

Kişisel düzen sözleşmeyle uyumlu olmalıdır; vardiya çizelgesiyle kanuni sınırlar aşılamaz.