საფრთხეების გამოვლენისა და პროფესიული რისკის შეფასების წესი

დამსაქმებლის დასახელება​ ვამტკიცებ: ხელმომწერის თანამდებობა​ __________ / ხელმძღვანელის სახელი და გვარი​ /. დოკუმენტის თარიღი · № დოკუმენტის ნომერი​

წესი ვრცელდება მოქმედების სფერო​-ზე და ეფუძნება „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონსა და №01-15/ნ ბრძანებას, შესაბამისი ცვლილებებით. დამსაქმებელი უზრუნველყოფს შეფასებას, რესურსებს, პრევენციასა და შედეგის კონტროლს. კოორდინატორია კოორდინატორის სახელი და გვარი​, თანამდებობა ან სამუშაოს სახე​; ჯგუფი და ფუნქციები: ჯგუფის შემადგენლობა და ფუნქციები​. დასაქმებულები მონაწილეობენ საფრთხეების გამოვლენაში, ხელმძღვანელები აწვდიან ფაქტობრივ მონაცემებს და ასრულებენ ღონისძიებებს. სხვა პირთა, მათ შორის კონტრაქტორების, ვიზიტორებისა და პრაქტიკანტების, რისკებიც ფასდება. შეფასებას ატარებს შიდა ჯგუფი; კომპეტენცია, მონაკვეთები და დათვალიერების გეგმა: შიდა ჯგუფის მომზადება და კვლევის გეგმა​.

პროცესი მოიცავს საფრთხის გამოვლენას, რისკის ქვეშ მყოფ პირთა განსაზღვრას, შეფასებასა და კონტროლის ზომებს, პასუხისმგებლებისა და ვადების დადგენას, დოკუმენტირებასა და მონიტორინგს. შეფასება ტარდება საქმიანობის ან ახალი დავალების დაწყებამდე, მთელი დაწესებულებისა და ყველა ორგანიზაციული დონის მოცვით; მხოლოდ შერჩევითი სამუშაო ადგილები საკმარისი არ არის. შეისწავლება ჩვეულებრივი და არარეგულარული მოქმედება: წარმოება, გადაზიდვა, წმენდა, გამართვა, შეკეთება, მომსახურება, ავარიული შემთხვევა და კონტრაქტორის სამუშაო. ადგილზე მოწმდება მოწყობილობა, მასალა, გასასვლელები, საერთო სივრცე და ფაქტობრივი პრაქტიკა. გამოიყენება გაზომვები, ტექნიკური დოკუმენტები, შემთხვევების ისტორია და დასაქმებულთა ინფორმაცია. მატერიალური საფრთხე აღირიცხება ფოტო/ვიდეომასალით შეფასების დოკუმენტის დანართად, მონაცემთა დაცვის გათვალისწინებით. ყოველ საფრთხეზე იწერება წყარო, მოვლენა, შესაძლო ზიანი, ყველა პოტენციურად დაზარალებული პირის წრე, მათი პოზიცია და სამუშაო ადგილი, არსებული ზომები და მტკიცებულება. გათვალისწინებულია არასრულწლოვანთა, ორსულთა, მეძუძურ პირთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სპეციფიკური საჭიროებები. შემთხვევის არქონა თავისთავად დაბალ რისკს არ ნიშნავს. შესამოწმებელი ფაქტორებია მექანიკური და სატრანსპორტო ზემოქმედება, დაცემა, სიმაღლე, ელექტროენერგია, ტემპერატურა, ქიმიური და ბიოლოგიური ფაქტორები, ხანძარი, აფეთქება, ფიზიკური დატვირთვა, განმეორებადი მოძრაობა, ხმაური, ვიბრაცია და სამუშაოს ორგანიზება. სია რეალური პროცესის მიხედვით ფართოვდება. დანართები, გაზომვები და ფოტო/ვიდეომასალის მდებარეობა: გაზომვები და ფოტო/ვიდეოდანართები​. ჯგუფი მუშაობს შიდა კომისიის ფორმით. თავმჯდომარე ანაწილებს დავალებებს, მდივანი ინახავს მტკიცებულებებსა და ოქმებს. განსხვავებული მოსაზრება და მონაცემის ნაკლებობა წერილობით ფიქსირდება; რისკი მტკიცებულების გარეშე კენჭისყრით არ მცირდება. კომისიის შექმნა ორგანიზაციული არჩევანია და დამსაქმებლის ვალდებულებას არ ცვლის.

გამოიყენება ალბათობისა და შედეგის სიმძიმის მატრიცა. არსებული ზომები, ზემოქმედების სიხშირე და პირთა თავისებურებები დასაბუთებით აისახება. გამოიყენება №01-21/ნ ბრძანებით განახლებული რეკომენდებული მეთოდოლოგიის 5 × 5 მოდელი. მეთოდი უნდა შეესაბამებოდეს კონკრეტულ საფრთხეს; იგი სპეციალურ სავალდებულო ტექნიკურ წესს ვერ შეცვლის.

რეიტინგი = ალბათობა × შედეგი.

1–2 არის დაბალი, 3–4 — საშუალო, 5–9 — მაღალი, 10–16 — ძალიან მაღალი, 20–25 — კრიტიკული რისკი. კრიტიკული რისკისას სამუშაო დაუყოვნებლივ ჩერდება და მიიღება შემცირების ზომები. ძალიან მაღალი რისკისას ზომები დაუყოვნებლივ იგეგმება და ხორციელდება; მუშაობის გაგრძელება დასაშვებია მხოლოდ უშუალო საფრთხის არარსებობისას. მაღალი რისკისთვის განისაზღვრება გონივრული უმოკლესი ვადა, საშუალოსთვის — შესასრულებელი გეგმა, დაბლისთვის — არსებული ეფექტიანი დაცვის შენარჩუნება და მონიტორინგი. საწყისი და ნარჩენი რისკი ცალ-ცალკე ფასდება. დაგეგმილი, მაგრამ შეუსრულებელი შესყიდვა მიმდინარე რისკს არ ამცირებს. გაურკვევლობისას გამოიყენება დასაბუთებული კონსერვატიული შეფასება და მოიპოვება დამატებითი მონაცემები. სავალდებულო დაცვა სრულდება ქულის მიუხედავად; სიცოცხლის უშუალო საფრთხე დაბალი ქულით ვერ გამართლდება.

რეესტრის დამატებითი სტრიქონები​ დაცვის რიგია საფრთხის აღმოფხვრა, შემცირება ან უსაფრთხო ჩანაცვლება, კონტაქტის იზოლაცია, უსაფრთხო პროცედურები და დარჩენილი ზემოქმედებისთვის ინდივიდუალური დაცვა. კოლექტიური საშუალება პრიორიტეტულია. დაუშვებელი საფრთხისას ზონა იზღუდება, სამუშაო ჩერდება და ხელმძღვანელს ეცნობება. განახლება საჭიროებს შესრულებული ზომების შემოწმებას, განმეორებით შეფასებას და უფლებამოსილი პირის გადაწყვეტილებას: დაშვებისა და განახლების კრიტერიუმები და უფლებამოსილი პირები​. დასაქმებულის ხელმოწერა დაუშვებელი რისკის მიღებაზე თანხმობა არ არის.

სექტორის რისკის კატეგორია და მისი ნორმატიული საფუძველი: სექტორის რისკის კატეგორია და სამართლებრივი საფუძველი​. გეგმა: გადახედვის გრაფიკი​. პერიოდული გადახედვის გრაფიკი უნდა აკმაყოფილებდეს №01-15/ნ ბრძანებით დამტკიცებული წესის მე-9 მუხლს: განსაკუთრებით მაღალი რისკის სექტორში — არაუმეტეს 10 კალენდარული დღისა, ძალიან მაღალში — 15 კალენდარული დღისა, მაღალში — 30 კალენდარული დღისა, საშუალოში — 4 თვისა, დაბალში — 6 თვისა. სექტორის კატეგორია განისაზღვრება შესაბამისი მთავრობის დადგენილებით; კონკრეტული საფრთხის მატრიცის ქულა სექტორის კლასიფიკაციას არ ცვლის. ახალი საფრთხე, ცვლილება ან შემთხვევა საჭიროებს გადახედვას გეგმური ვადის დადგომის მოლოდინის გარეშე. შეფასება ინახება წერილობით ან ელექტრონულად; ცვლილება ფორმდება დამატებით, თავდაპირველი ჩანაწერის კვალის შენარჩუნებით. ვერსიები, პასუხისმგებლები, წვდომა და შენახვა: შენახვის ადგილი, ვადა და წვდომა​. შედეგები ხელმისაწვდომია შესაბამის დასაქმებულთათვის, სხვა რისკის ქვეშ მყოფი პირებისა და ზედამხედველი ორგანოსთვის, პირადი მონაცემების დაცვით. წარმომადგენლის არყოფნა თანამშრომელთა ინფორმირებასა და კონსულტაციას არ აუქმებს; კანონით საჭირო წარმომადგენლის არჩევის ორგანიზება ცალკე სრულდება. მონაწილეებს საფრთხეები და ზომები განემარტებათ შესაბამისი სამუშაოს დაწყებამდე, მათთვის გასაგებ ენაზე.

შესრულება დასტურდება მტკიცებულებით და ეფექტიანობის შემოწმებით. ვადის ცვლილება საჭიროებს დასაბუთებასა და დროებით დაცვას; სავალდებულო ვადა შიდა გადაწყვეტილებით არ გადაიწევს.

ხელმოწერა ადასტურებს გაცნობას და არა დაუშვებელ საფრთხეზე უარის თქმის უფლებაზე უარს.